In een aantal gevallen kunnen kinderen worden vrijgesteld van leerplicht. Dit noemen we verlof. Kinderen hoeven voor een dag of voor een beperkt aantal dagen dan niet naar school. Het is de verantwoordelijkheid van de ouders om terughoudend om dit verlof aan te vragen. Vraag niet meer verlof aan dan echt noodzakelijk. In het algemeen is het niet in het belang van het kind school te moeten missen!

Wel extra verlof mogelijk:

• Bezwaar en beroephuwelijk van bloed- of aanverwanten tot en met de derde graad van het kind: maximaal twee dagen
• 12½- of 25-jarig huwelijksjubileum van ouders: één dag 
• 12½-, 25-, 40-, 50- of 60-jarig huwelijksjubileum van grootouders: maximaal twee dagen. Bij grootouders is dit meer dan bij ouders omdat er vanuit wordt gegaan dat ouders beter op de hoogte zijn van de verlofmogelijkheden dan de grootouders. Grootouders kunnen bovendien te maken hebben met kinderen uit verschillende vakantieregio’s.
  
  
• 25-, 40-, of 50-jarig ambtsjubileum van ouders of grootouders: één dag
• ernstige ziekte van ouders, bloed- of aanverwanten tot en met de derde graad van het kind: duur in overleg met directeur 
• overlijden van bloed- of aanverwanten tot en met de vierde graad van het kind: duur in overleg met de directeur 
• verhuizing van gezin: één dag  
  

Graden in verwantschap
1^e  graad: ouders
2^e  graad: grootouders, broers en zussen
3^e  graad: overgrootouders, ooms, tantes, neven en nichten (kinderen van broers en zussen)
4^e  graad: neven en nichten (kinderen van ooms en tantes), oudooms en oudtantes,
achterneven en achternichten (kinderen van kinderen van broers en zussen)

De Leerplichtwet kent geen snipperdagen. Om bijvoorbeeld een dag eerder met wintersport te gaan om de files voor te zijn. Jongeren hebben in een schooljaar voldoende vakantie. Het staat de school uiteraard vrij een van de vakantiedagen voor dit doel in te leveren.

Geen extra verlof mogelijk:

• activiteiten van verenigingen, zoals scouting- of voetbalkamp (zie ook bijzondere talenten)
• vakantie buiten de vastgestelde schoolvakanties (ook in geval van speciale aanbiedingen in het laagseizoen bijvoorbeeld)
• eerder vertrekken of later arriveren vanwege (verkeers)drukte
• familiebezoek in het buitenland
• het argument ‘mijn kind is nog jong’
• het argument ‘vlak voor de vakantie wordt er toch (bijna) geen les meer gegeven’

Vakantie onder schooltijd

De Leerplichtwet stelt heel duidelijk dat vakantie onder schooltijd vrijwel onmogelijk is. Alleen als voldaan wordt aan alle drie de volgende voorwaarden kan een schooldirecteur op verzoek extra vakantie toestaan:

1. Als tenminste een van de ouders een beroep heeft met seizoensgebonden werkzaamheden. Bijvoorbeeld in de agrarische sector en de horeca.

 

2. Als het gezin in geen van de schoolvakanties in 1 schooljaar met vakantie kan. Dus niet in de voorjaarsvakantie, de mei-vakantie, de kerstvakantie en de zomervakantie. 

 

3. De extra vakantie valt niet in de eerste twee weken van het schooljaar. 

De extra vakantie is nooit langer dan tien dagen. Alleen de directeur mag toestemming geven, de leerplichtambtenaar niet.

Ziekte

Een ziek kind kan niet naar school. Is uw kind ziek, waarschuw dan de school. De wetgever gaat uit van de goede trouw van de ziekmelding. Bestaat het vermoeden dat de ziekmelding niet klopt, dan kan de school de leerplichtambtenaar onderzoek laten uitvoeren. Deze informeert bij de ouders en/of de schoolarts naar de achtergrond van de ziekte.

5-jarigen

Een bijzondere regeling is er voor 5-jarigen. Zo mogen kinderen van 5 jaar vijf uur per week thuisblijven om overbelasting te voorkomen. Dit wordt geregeld in goed overleg met de schooldirecteur. Is dit niet genoeg, dan mag het kind nog maximaal vijf uur per week extra thuisblijven. Zodra het kind 6 jaar is, geldt deze vrijstellingsmogelijkheid niet meer.

Vrij voor een religieuze feestdag of voor carnaval

Een leerling heeft recht op verlof als hij plichten moet vervullen die voortvloeien uit godsdienst of levensovertuiging. Per verplichting geeft de school in principe één dag vrij, in verreweg de meeste situaties is dit voldoende. Als de leerling gebruik wil maken van deze vorm van extra verlof, moeten zijn ouders – of de leerling zelf als hij niet meer bij zijn ouders woont – dit minimaal twee dagen van tevoren schriftelijk melden bij de directeur van de school. Voor de volgende religieuze feestdagen verleent de school na correcte melding in ieder geval verlof:

Bij de feesten staan geen data. Verreweg de meeste religieuze feesten hebben geen vaste datum. Op de website Beleven.org kunt u zien wanneer een religieus feest dit jaar wordt gevierd. Klik hier voor de website.

Een leerling krijgt geen verlof voor carnaval, omdat dit, ondanks de religieuze oorsprong geen religieus feest is. Carnaval duurt van vrijdag- tot dinsdagavond en binnen deze periode zijn er voldoende mogelijkheden om na schooltijd iets voor schoolkinderen te organiseren. Overigens staat het (rooms-katholieke) scholen vrij de voorjaars- of carnavalsvakantie te plannen tijdens het carnaval. Dit geldt ook voor andere scholen waar het overgrote deel van de leerlingen een religieus feest viert dat niet samenvalt met een officiële feestdag, bijvoorbeeld bid- en dankdag bij reformatorische scholen of islamitische feestdagen op islamitische scholen.

Verlof door overmacht

Er zijn andere gewichtige omstandigheden denkbaar waaronder de leerling vrijgesteld moet (kunnen) zijn van de plicht tot schoolbezoek. Het gaat hierbij om eenmalige gezins- en familiesituaties die buiten de wil en de invloed van de ouders en/of de jongere liggen. Wanneer de vrijstelling om ten hoogste tien dagen in een schooljaar gaat (in een keer of bij elkaar opgeteld), dan is de directeur van de school bevoegd om een besluit te nemen over een dergelijk verzoek van de ouders.

Gaat het om meer dan tien dagen in een schooljaar (in een keer of bij elkaar opgeteld) dan is de leerplichtambtenaar bevoegd tot een besluit. De leerplichtambtenaar neemt pas een besluit als hij de directeur heeft gehoord.

Bij een beslissing moeten de directeur van de school en/of de leerplichtambtenaar het algemeen onderwijsbelang afwegen tegen het persoonlijk belang van de jongere en zijn gezin.

Uitgangspunt bij aanvragen van verzoeken om extra verlof op grond van andere gewichtige omstandigheden is dat dit verlof kan worden gegeven als hiermee een onredelijke situatie wordt voorkomen.

Extra verlof aanvragen

Extra verlof kunt u aanvragen bij de schooldirecteur of de leerplichtambtenaar. Hij beoordeelt elke aanvraag individueel. Om tijd te creëren voor overleg of een eventuele bezwaarprocedure, moet de verlofaanvraag minimaal acht weken van tevoren bij de directeur van de school binnen zijn. Is de vakantie al besproken en zijn de koffers bij wijze van spreken al gepakt, dan is er geen sprake meer van open overleg. Deze hoofdregel geldt niet voor verlof voor een religieuze feestdag of wanneer de termijn  van acht weken niet redelijk en of realistisch is door een bijzondere omstandigheid.

De schooldirecteur is bevoegd een besluit te nemen over een extra verlofaanvraag voor maximaal tien dagen in een schooljaar (aaneensluitend of bij elkaar opgeteld). De leerplichtambtenaar is bevoegd een besluit te nemen over een extra verlofaanvraag voor meer dan tien dagen. Hij doet dit altijd in overleg met de schooldirecteur.

Bezwaar en beroep 

Zowel de directeur als de leerplichtambtenaar is verplicht een besluit te nemen binnen een redelijke termijn. Moet hiervoor extern advies worden ingewonnen, dan wordt dit schriftelijk gemeld. U hebt het recht om tegen dit besluit in beroep te gaan. Wilt u hierover nog meer informatie? Klik dit bestand aan.

Bijzondere talenten

Sommige kinderen hebben bijzondere talenten op het gebied van sport of kunst. Het kan zijn dat zij hiervoor lessen moeten verzuimen. De Leerplichtwet biedt hiervoor echter geen vrijstellingsmogelijkheid. Wel is het mogelijk hierover afspraken te maken met de schooldirecteur. Deze afspraken worden jaarlijks aan het begin van het schooljaar gemaakt. Incidentele verzoeken vallen buiten deze regeling.

Vrijstellingen

In een aantal gevallen kunnen kinderen worden vrijgesteld van leerplicht. Dit betekent dat ouders hun kind niet hoeven in te schrijven op een school. 

Kinderen kunnen worden vrijgesteld van leerplicht omdat ze op lichamelijke of psychische gronden niet geschikt zijn om tot een school te worden toegelaten. Ouders kunnen bij de gemeente een beroep doen op de vrijstelling op medische gronden.

Andere redenen om een kind niet in te schrijven op een school zijn:

• de ouders hebben bezwaar tegen de godsdienstige identiteit of juist niet godsdienstige identiteit van alle scholen in de wijde omtrek;
• een ouder of allebei de ouders werken als kermisexploitant of als circusmedewerker en
• het kind volgt onderwijs op een niet door de Nederlandse overheid  erkende school in het buitenland.

In bijzondere gevallen kunnen jongeren die kwalificatieplichtig zijn- nog geen startkwalificatie, nog geen 18- ook een vrijstelling krijgen als ze opleidingen volgen die niet onder het regulier onderwijs vallen.

De vrijstelling geldt voor één schooljaar. Op deze regel is een uitzondering: voor kinderen die nooit geschikt zullen zijn een school of instelling te bezoeken hoeven ouders de vrijstelling maar een keer aan te vragen  in de periode dat hun kind leerplichtig is.

Wilt u nog meer informatie? Wilt u weten hoe u een vrijstelling kunt aanvragen? Klik dit bestand aan over vrijstellingen.